Menu

Władcy i Nowe stworzenia


Poemat Władcy wydany w 1969 powstawał wciąż w czasie studiów Morrisona na wydziale filmowym na UCLA w życie Angeles[33]. jak sugeruje podtytuł: na suita ten składają się Zapiski wizji[34]; zaiste Władcy są prędzej zbiorem luźnych poetyckich notatek (pisanych także wierszem jak i prozą poetycką), obserwacji[35], skupionych wokół tej samej idei, która stanowi o całości. obok odprysków poezji pojawiają się stąd także eseistycznie skomponowane notatki na rzecz szamanizmu, teatru, prostytucji w starożytnym Rzymie, systemu prawnego w carskiej Rosji, psychologii tłumu oraz alechemii. skryba wielokrotnie korzysta tu ze specyfiki formy cut up, collage'u, komiksu oraz scenariusza filmowego. Głównym tematem dzieła jest teraźniejszy świat widziany w charakterze nowoczesna "wersja" Sodomy i Gomory; przywództwo obrazu filmowego, zbiorowa manipulacja, ochota zabijania i zaspokajania popędu seksualnego. wiecznie przewijają się tu metafory psychicznego koła, kamery w charakterze wszechwiedzącego boga, ryb jasnikiowych uwięzionych w łonie, męskich genitalii w charakterze małych twarzy. skryba krocie uwagi poświęca Voyeuryzmowi, dochodząc do wniosku, że ten maniera parafilii jest od narodzin zanotowany w naturę każdego człowieka, co widoczne jest szczególnie obok ludzi XX wieku.

„ Wszyscy, mniej więcej, posiadamy cechy psychiki

voyeura, podglądacza. Nie w precyzyjnie klinicznym owo znaczy kryminalnym sensie, niemniej jednak w naszej fizycznej i emocjonalnej postawie wobec świata (...) podglądacz jest onanistą, zwierciadło jego symbolem, okno jego ofiarą

— J. Morrison, Poezje, gród podwawelski 1993, tłum. A. Brodowicz, str. 35-37


wobec w stosunku do kompozycji, w wyższym stopniu jasno prezentuje się dalszy poemat Morrisona, Nowe stworzenia; podzielony skoro został na rozdziały, uwidoczniony został spoina przyczynowo-skutkowy wśród poszczególnymi partiami utworu oraz dokładnie zarysowany początek i koniec. Włodzimierz Szturc nazwał go "podręcznikiem" nowego świata, świata cierpienia[36]. Nowe stworzenia mają charakter kategorycznie katastroficzny, jak zauważają Jerry Hopkins i Danny Sugerman, suita oparte jest o wizje konfliktów seksualnych, przeplatanych obrazami cierpienia i śmierci. Są w tym miejscu zabójstwa i lincze, trzęsienia ziemi i dzieci-upiory, owrzodzenia jamy ustnej i rzeżączka, węże-korzenie zła, obywatele tańczący na pokruszonych kościach, rabunki, niepokój i artyści w piekle[37]. niechybnie tu wpływy tzw. Mrocznego Romantyzmu (Dark Romanticism), twórczością markiza de Sade, Thomasa Stearnsa Eliota ("ziemia jałowa"), Hienorina Boscha i Howarda Phillipsa Lovecrafta[38]. Nowe stworzenia kończy wizja świata po Apokalipsie.

Włodzimierz Szturc specyfikę poetyki Nowych stworzeń określił w charakterze heroiczną zoomorfię[39]. Zdaniem polskiego historyka literatury, alternatywne zwierzęta tworzące mitologię Nowych Stworzeń należą do pramaterii, uosabiają pierwotność ludzkich charakterów i namiętności, stają się siłą Mater Tellus (Matki Ziemi) i jednocześnie vaginą dentatą świata pożerającego własne płody[40].

Reklama